Het ingenieuze systeem van Barcodes en Codelezers

Loop een willekeurige supermarkt binnen en het gepiep van barcodescanners overstemt al snel het geluid van piepende winkelwagens en de door bedrijven goedgekeurde popmuziek die je oren vult. Zonder barcodes zou boodschappen doen – en het kopen van allerlei andere producten – een logistieke nachtmerrie zijn.

Sinds de eerste commerciële barcode zo’n 50 jaar geleden werd gescand, hebben deze mysterieuze verzamelingen zwart-witte lijnen de winkelervaring revolutionair veranderd door wachtrijen bij de kassa te transformeren van een vervelende beproeving naar een gestroomlijnd proces. Die lijnen zijn echter niet willekeurig – ze dragen bewust een verrassende hoeveelheid informatie over door gebruik te maken van een efficiënte, beproefde methode.

Het concept achter barcodes is bedrieglijk eenvoudig, maar tegelijkertijd ook decennia vooruit op zijn tijd: binaire code. Vroege computers gebruikten al binaire code toen de barcode voor de detailhandel eind jaren 40 werd bedacht, maar de barcode is een zeer nieuwe benadering van het gebruik van machinetaal.

De moderne universele productcode (afgekort UPC) bestaat uit twee elementen: parallelle zwarte en witte lijnen van verschillende diktes, met daaronder 13 cijfers. Omdat zwarte lijnen het licht van een laserscanner absorberen en witte lijnen het reflecteren, kan een lasergebaseerde barcodescanner de strepen vertalen naar binaire code – dezelfde taal die computers gebruiken. Zwarte lijnen staan ​​voor “1” en witte lijnen voor “0”, terwijl de dikte van de strepen bepaalt hoeveel 1’en en 0’en er in een reeks staan. Binnen de binaire strepen bevinden zich extra, langere “begrenzingsstrepen” die als grensmarkeringen dienen.

Elk product wordt geïdentificeerd door 13 cijfers die omgezet worden in een visuele streepjescode. Deze zwarte en witte strepen zijn dus de vertaling van die cijfers om te kunnen gelezen worden door een barcodelezer. De cijfers onder de streepjescode staan erbij voor de menselijke leesbaarheid. Als de scanner de streepjescode niet kan lezen, kan de kassierster alsnog de cijfers handmatig intikken. Deze cijfercode ook EAN code genoemd, bestaat uit 4 delen:

  1. De landcode (54 voor Belgie en 87 voor Nederland)
  2. Bedrijfsnummer dat identificeert de fabrikant of het merk
  3. Artikelnummer dat een unieke code is voor elk product
  4. Controle nummer: dit is het laatste cijfer dat via een wiskundige formule afgeleverd wordt